Gebelikte Beslenme Desteğine İlişkin Güncel Rehberlerin İncelenmesi

Buse GÜLER, Dilek BİLGİÇ, Hülya OKUMUŞ, Hande YAĞCAN

Özet


Prekonsepsiyonel ve gebelik dönemlerinde yeterli ve dengeli beslenme hem maternal hem de fetal sağlığı korumak için oldukça önemlidir. Gebelik boyunca meydana gelen fizyolojik değişimler nedeni ile fetusun büyümesi ve gelişmesi için gereksinim duyulan vitamin ve mineral miktarı da artmaktadır. Prekonsepsiyonel dönemde ve gebeliğin ilk trimesterinde alınan folik asit desteğinin fetusta nöral tüp defekti gelişme riskini azalttığı belirtilmektedir. Bunun yanısıra gebelikte alınan multivitamin desteğinin fetal ve neonatal anomalileri azaltacağına ilişkin veriler bulunmasına rağmen bu konuda yeterli düzeyde kanıt bulunmamaktadır. Gebelikte vitamin ve mineral desteğine ilişkin öneriler yönergelere göre farklılıklar göstermektedir. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ); gebelikte yeterli ve dengeli beslenme sağlandığı durumda A, B6, C, D, E vitaminleri ile çinko ve iyot desteğini gebelere rutin olarak önermezken, Amerikan Obstetrik ve Jinekoloji Koleji (ACOG), Royal Obstetrik ve Jinekoloji Koleji (RCOG), Amerika Tıp Enstitüsü (IOM), NICE (İngiltere Ulusal Klinik Uygulamaları Mükemmelliyet Enstitüsü) ve Sağlık Bakanlığı gebelikte vitamin ve mineral desteğine ilişkin farklı önerilerde bulunmaktadır. Bu alanda çalışan ebe ve hemşirelerin güncel bilgileri öğrenmeleri ve gebelere kanıta dayalı bakım sunmalarını sağlamak amacı ile için bu derleme yazılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Besin, Besin Desteği, Gebelik, Hemşirelik.

 

Current Guidelines On Pregnancy Dietary Supplements

Sufficient and balanced nutrition during preconceptional and gestational periods is very important for protecting both maternal and fetal health in postpartum period. Physiological changes that occur during pregnancy increase the need for food intake for fetus growth and development. It is stated that folic acid supplementation during the pre-conception period and first trimester of pregnancy decreases the risk of developing neural tube defect in the fetus. In addition to this, although there are data about the reduction of fetal and neonatal anomalies by multivitamin supplement during pregnancy, there is no sufficient evidence about it. The recommendations of dietary supplementation in pregnancy varies in the guidelines. World Health Organization (WHO) does not recommend A, B6, C, D and E vitamins and zinc and iodine supplements to the pregnant women when adequate and balanced nutrition is provided in pregnancy, but American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG), Royal College of Obstetricians and Gynaecologists (RCOG), Institute of Medicine (IOM), National Institute for Clinical Excellence (NICE) and Republic of Turkey Ministry of Health have different recommendations. This review is written by the aim of learning this current informations and giving evidence-based care to the pregnant women by midwifes and nurses work in this field.

Key Words: Nutrient, Nutrient Supplement, Pregnancy, Nursing.


Tam Metin:

PDF

Referanslar


Achkar, M., Dodds, L., Giguère, Y., Forest, J.C., Armson, B.A., Woolcott, C., et al. (2015). Vitamin d status in early pregnancy and risk of preeclampsia. American journal of obstetrics & gynecology, 212(4):511. e1-7. doi: 10.1016/j.ajog.2014.11.009.

Açıkgöz, A., Günay, T., & Uçku, R. (2013). Gebelikte d vitamini gereksinimi ve desteklenmesi. TAF Preventive Medicine Bulletin, 12(5):597-608. doi: 10.5455/pmb1-1346410426.

Aghajafari, F., Nagulesapillai, T., Ronksley, P.E., Tough, S.C., O'beirne, M., & Rabi, D.M. (2013). Association between maternal serum 25-hydroxyvitamin d level and pregnancy and neonatal outcomes: systematic review and meta-analysis of observational studies. British Medical Journal, 346: f1169. doi: 10.1136/bmj.f1169.

American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). (2011). Vitamin d: screening and supplementation during pregnancy committee opinion. 495. Erişim: 25.11.2017 https://www.acog.org/Clinical-Guidance-and-Publications/Committee-Opinions/Committee-on-Obstetric-Practice/Vitamin-D-Screening-and-Supplementation-During-Pregnancy.

American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). (2017). Nutrition during pregnancy. Erişim: 26.11.2017. https://www.acog.org/-/media/Womens-Health/nutrition-in-pregnancy.pdf?dmc=1&ts=20171126T1444446640.

Api., O., Şen, C., Yayla, M., Kurdoğlu, M., Yapar Eyi, E.G., Sezik, M., et al. (2015). Perinatoloji tiroid çalıştay raporu-2015. Perinatoloji Dergisi, 23(2):116–139. doi: 10.2399/prn.15.0232010.

Bozkaya, G., Örmen, M., Bilgili, S., & Aksit, M. (2017). D vitamini için güneşten yeterince faydalanıyor muyuz?. Türk Klinik Biyokimya Dergisi, 15(1):24-29.

Buppasiri, P., Lumbiganon, P., Thinkhamrop, J., Ngamjarus, C., Laopaiboon, M., & Medley, N. (2015). Calcium supplementation (other than for preventing or treating hypertension) for ımproving pregnancy and ınfant outcomes. Cochrane Database Systematic Review, 25;(2). doi: 10.1002/14651858.CD007079.pub2.

Casanueva, E., Ripoll, C., Tolentino, M., Morales, R.M., Pfeffer, F., Vilchis, P., et al. (2005). Vitamin c supplementation to prevent premature rupture of the chorioamniotic membranes: a randomized trial. The American Journal of Clinical Nutrition, 81(4):859-63. doi: 10.1093/ajcn/81.4.859.

Coşkun, A., & Özdemir, Ö. (2009). Gebelikte vitamin ve mineral kullanımı ve beslenmenin irdelenmesi. Türkiye Jinekoloji ve Obstetri Derneği Dergisi, 6(3):155-70.

Dawson-Hughes, B. (2017). Vitamin d deficiency in adults: definition, clinical manifestations, and treatment. UptoDate.

Ersoy, G., Rakıcıoğlu, N., Karabudak, E., Gökmen Özel, H., Köksal, E., Özer, E., et al. (2016). Yaşam sürecinde beslenmenin önemi ve enerji dengesi. Pekcan A. G., Şanlıer N., Baş M. (Ed.), Türkiye Beslenme Rehberi 2015, Ankara, Türkiye: T.C. Sağlık Bakanlığı Yayın No: 1031, ss.102-105.

Evcil, E.H., & Malas, M.A. (2008). Gebelikte beslenmenin fetal büyüme üzerine etkileri. Selçuk Tıp Dergisi, 25: 49-59.

Hekimsoy, Z., Dinç, G., Kafesçiler, S., Onur, E., Güvenç, Y., Pala, T., et al. (2010). Vitamin d status among adults in the aegean region of turkey. BMC Public Health, 10:782. doi: 10.1186/1471-2458-10-782.

Hofmeyr, G.J., Lawrie, T.A., Atallah,, Á.N., Duley, L., & Torloni, M.R. (2014). Calcium supplementation during pregnancy for preventing hypertensive disorders and related problems. Cochrane Database of Systematic Reviews, Issue 6. doi: 10.1002/14651858.CD001059.pub4.

Kabaran, S., & Ayaz, A. (2013). Maternal ve fetal sağlık üzerinde b12, folik asit, a, d, e ve c vitaminlerinin etkileri. Turk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi, 70(2):103-112. doi:10.5505/TurkHijyen.2013.48039.

Koenig, M.D. (2017). Nutrient intake during pregnancy. Journal of Obstetric, Gynecologic & Neonatal Nursing, 46(3):120-122. doi: 10.1016/j.jogn.2016.11.004.

Koluaçık Yıldırım, S. (2013). Malatya il merkezinde 20 yaş ve üzeri kadınlarda d vitamini düzeyi ile üst solunum yolu enfeksiyonları arasındaki ilişki. İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Doktora Tezi. Malatya.

Kuşaslan Avcı, D. (2014). Gebelik ve beslenme. Turkiye Klinikleri Journal of Family Medicine-Special Topics, 5(5):25-33.

Lacroix, M., Battista M.C., Doyon, M., Houde, G., Menard, J., Ardilouze, J.L., et al. (2014). Lower vitamin d levels at first trimester are associated with higher risk of developing gestational diabetes mellitus. Acta Diabetologica, 51(4):609-16. doi: 10.1007/s00592-014-0564-4.

Nair, M., Choudhury, M.K., Choudhury, S.S., Kakoty, S.D., Sarma, U.C., Webster, P., et al. (2016). Association between maternal anaemia and pregnancy outcomes: a cohort study in assam, india. British Medical Journal Global Health, 1. http://dx.doi.org/10.1136/bmjgh-2015-000026.

NICE. (2008). Antenatal care for uncomplicated pregnancies: overview. Erişim: 26.11.2017. https://pathways.nice.org.uk/pathways/antenatal-care-for-uncomplicated-pregnancies#content=view-node%3Anodes-nutritional-supplements&path=view%3A/pathways/antenatal-care-for-uncomplicated-pregnancies/antenatal-care-for-uncomplicated-pregnancies-lifestyle-considerations.xml

Özalper, B. (2014). Gebelikte beslenme. Muş Alparslan Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 2(2):270-278.

Ross, A.C., Manson, J.E., & Shapses, S.A. (2011). The 2011 report on dietary reference intakes for calcium and vitamin d from the ınstitute of medicine: what clinicians need to know. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 96(1):53-58. doi: 10.1210/jc.2010-2704.

Royal College of Obstetricians and Gynecologists (RCOG). (2012). Vitamin supplementation could have a significant impact on maternal and fetal health, says new review. Erişim: 26.11.2017. https://www.rcog.org.uk/en/news/vitamin-supplementation-could-have-a-significant-impact-on-maternal-and-fetal-health-says-new-review/

Rumbold, A., Ota, E., Hori, H., Miyazaki, C., & Crowther, C.A. (2015b). Vitamin e supplementation in pregnancy. Cochrane Database Systematic Review, 9. doi: 10.1002/14651858.CD004069.pub3

Rumbold, A., Ota, E., Nagata, C., Shahrook, S., & Crowther, C.A. (2015a). Vitamin c supplementation in pregnancy. Cochrane Database Systematic Review, 29 (9). doi: 10.1002/14651858.CD004072.pub3

Sağlık Bakanlığı. (2007). Erişim: 22.11.2017. http://www.saglik.gov.tr/TR,11100/gebelerde-demir-destek-programi-uygulumasi-genelgesi-2007--6.html

Sağlık Bakanlığı. (2012). Gebelere d vitamini destek programı rehberi. Erişim: 23.11.2017. https://www.saglik.gov.tr/TR,11158/gebelere-d-vitamini-destek-programi.html

Sak, M.E., Özkul, Ö., Evsen, M.S., Sak, S., & Evliyaoğlu, O. (2009). Gebelik anemisinin perinatal sonuçlara etkisi. Dicle Tıp Dergisi, 36(1):39-42.

Samur, G. (2008). Vitaminler, mineraller ve sağlığımız. Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Beslenme ve Fiziksel Aktiviteler Daire Başkanlığı. Erişim: 17.06.2018. https://sbu.saglik.gov.tr/Ekutuphane/kitaplar/B%202.pdf

Samur, G. (2015). Gebelik ve laktasyon döneminde beslenme. Turkiye Klinikleri Journal of Nutrition and Dietetics-Special Topics, 1(1):20-5.

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Kadın ve Üreme Sağlığı Daire Başkanlığı. (2014). Doğum öncesi bakım yönetim rehberi. Ankara. Erişim: 10.03.2018. https://sbu.saglik.gov.tr/Ekutuphane/kitaplar/dogumonubakim.pdf

Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği. (2017). Tiroid hastalıkları tanı ve tedavi kılavuzu. Erişim: 02.04.2018. http://www.turkendokrin.org/files/file/Tiroid-2017.pdf

Wei, S., Qi, H., Luo, Z., & Fraser, W.D. (2013). Maternal vitamin d status and adverse pregnancy outcomes: a systematic review and meta-analysis. The Journal of Maternal-Fetal & Neonatal Medicine, 26(9):889–899. doi: 10.3109/14767058.2013.765849

World Health Organization (WHO). (2002). The world health report 2002 reducing risks, promoting healthy life. Chapter 4. Erişim: 02.04.2018. http://www.who.int/whr/2002/chapter4/en/index3.html,

World Health Organization (WHO). (2012). Guideline: vitamin d supplementation in pregnant women. Erişim: 25.11.2017. http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/85313/1/9789241504935_eng.pdf?ua=1

World Health Organization (WHO). (2017). WHO recommendations on antenatal care for a positive pregnancy experience. Erişim: 25.11.2017. http://www.who.int/reproductivehealth/publications/maternal_perinatal_health/anc-positive-pregnancy-experience/en/

World Health Organization (WHO). (2018). Iodine supplementation in pregnant and lactating women. Erişim: 02.04.2018. http://www.who.int/elena/titles/guidance_summaries/iodine_pregnancy/en/


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.