Kronik Hastalığı Olan Olguların Anksiyete ve Depresyon Düzeyleri ile Hemşirelik Bakımı Algısı Arasındaki İlişki

Özge BULDAN, Nevin KUZU KURBAN

Özet


 

Öz

Giriş: Kronik hastalığı olan bireylerde anksiyete ve depresyon hastalığa eşlik eden duygusal durumlardan birisidir. Amaç: Bu çalışmanın amacı, kronik hastalığa sahip olguların duygusal durumları ile hemşirelik bakımı algısı arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Yöntem: Tanımlayıcı türde olan bu çalışmada, bir üniversite hastanesinde, dâhili birimlerde kronik hastalığı olan, en az 5 gündür klinikte yatan, çalışmaya katılmayı kabul eden olgularla (n= 119) yürütülmüştür. Veriler kişisel bilgi formu, Hastane Anksiyete Depresyon Ölçeği ve Hastanın Hemşirelik Bakımını Algılayışı Ölçekleriyle toplanmıştır. Bulgular: Olguların, Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği Anksiyete alt ölçeği (8.05 ± 2.45), Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği Depresyon alt ölçeği (6.24 ± 2.43) ve Hastanın Hemşirelik Bakımını Algılayışı Ölçek puan ortalaması (47.18 ± 5.42)’dir. Olguların anksiyete ölçek puan ortalaması ile hastanede yatış süresi; depresyon ölçek puan ortalamasıyla sağlık güvencesi ve kronik hastalık sayısı; bakım algılayışı ölçek puan ortalamasıyla yattıkları servisler ve hemşirelerin yapılan işlemler hakkında bilgi verip vermeme durumu arasında anlamlı bir fark saptanmıştır. Olguların anksiyete ve bakım algılayışı ölçek puanları arasında zayıf negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur  (p = .008). Sonuç: Olguların bakım algısı orta düzeyde, anksiyete ve depresyon puanları düşük düzeyde bulunmuştur. Olguların anksiyete puanları yükseldikçe, bakım algısı puanlarının düştüğü ve aralarında çok zayıf anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Hemşirelerden yeterli bilgi alamayan hastaların bakım algısı düşük olduğundan, hemşirelerin kronik hastalığa özel hasta eğitimlerini planlayıp uygulaması önerilmektedir.  

Anahtar Sözcükler: Kronik Hastalık, Anksiyete, Depresyon, Hemşirelik Bakımı, Hastaların Bakım Algısı.

 

Abstract

Relationship between Nursing Care Perceptions, with Anxiety-Depression Levels of Chronic Disease Cases and Affecting Factors

Background: In individuals with chronic disease, anxiety and depression are one of the emotional states that accompany the illness. Objectives: The aim of this study was to determine the relationship between nursing care perceptions with emotional states on chronic disease cases. Methods: This descriptive study was carried out in a university hospital, in internal units, with chronic disease, at least 5 days in the clinic, who agreed to participate in the study (n = 119). Data were collected with the Hospital Anxiety Depression and the Patient Perception of Hospital Experience with Nursing Care scales. Results: Hospital Anxiety Depression scale Anxiety subscale (8.05 ± 2.45), Hospital Anxiety Depression Scale Depression Subscale (6.24 ± 2.43) and Patient Perception of Hospital Experience with Nursing Care Scale score (47.18 ± 5.42) were found. There was a significant difference between the scales of Patient Perception of Hospital Experience with Nursing Care Scale and the Hospital Anxiety Depression Scale Anxiety subscale scores, health insurance and number of chronic diseases, Hospital Anxiety Depression Scale Depression Subscale score, services provided by nurses, and information about the procedures performed by the nurses during the hospitalization day. There was a very weak correlation between Hospital Anxiety Depression Scale Anxiety subscale and Patient Perception of Hospital Experience with Nursing Care Scale scores in the cases (p = .008). Conclusion: In the cases of the moderate level of care, the level of anxiety and depression were low. As the anxiety scores of the cases increased, the scores of the cognitive perceptions decreased and a very weak relation was found between them. It is suggested that nurses plan and implement special patient trainings for chronic illnesses because the patients who do not have adequate information from nurses have low perception of care.

Key Words: Chronic Disease, Anxiety, Depression, Nursing Care, Patient Care Perception.


Tam Metin:

PDF

Referanslar


Afşar, B. B., Yalçınsoy, M., Yakar, H. İ., Bilgin, B., Akkaya, E. (2012). Kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan bireylerin yeti yitimi, anksiyete ve depresyon yönünden değerlendirilmesi. Cumhuriyet Tıp Dergisi, 34: 260-267.

Akın, S., Erdoğan, S. (2007). The Turkish version of the Newcastle Satisfaction with Nursing Care Scale used on medical and surgical patients. Journal of Clinical Nursing, 16(4):646-653.

Akın A. İ. (2013).Tip 2 diyabet hastalarında yaşam kalitesi, hastalıkla ilgili bilgi düzeyi, hastalık algısı, stresle başa çıkma ve depresyon. Psikoloji Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Okan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul, Türkiye.

Al-Kandari, F., Ogundeyin, W. (1998).Patients’ and nurses’ perceptions of the quality of nursing care in Kuwait. Journal of Advanced Nursing, 27: 914-921.

Alasad, J. A., Ahmad, M. M. (2003). Patients' satisfaction with nursing care in Jordan. International Journal of Health Care Quality Assurance, 16(6): 279-285.

Arslan, Ç. (2009). Bir üniversite hastanesinde yatan hastaların hemşirelik bakımından memnuniyet düzeyleri ve ilişkili bazı faktörlerin incelenmesi, Hemşirelik Programı Yüksek lisans Tezi, Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sivas, Türkiye.

Arslan, S., Nazik, E., Tanrıverdi, D., Gürdil, S. (2012). Hastaların sağlık hizmetlerinden ve hemşirelik bakımından memnuniyetlerinin belirlenmesi TAF Preventive Medicine Bulletin, 11(6):717-724.

Aydemir, Ö., Köroğlu, E.(2000). Psikiyatride kullanılan klinik ölçekler. (sy.138-139). Ankara: Hekimler Yayın Birliği.

Aydemir, Y., Doğu, Ö., Amasya, A., Yazgan, B., Gazioğlu, E. Ö., Gündüz, H.(2015). Kronik solunum ve kalp hastalıklarında anksiyete ve depresyon sıklığı ve ilişkili özelliklerin değerlendirilmesi. Sakarya Medical Journal, 5(4):199-203.

Aydın, M. (2014). Bir üniversite hastanesindeki hastaların hemşirelik bakımını algılayışları. Hemşirelik Programı Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Erzurum, Türkiye.

Bahar, A., Taşdemir, H. S. (2008).Dahili ve cerrahi kliniklerde yatan hastalarda anksiyete ve depresyon. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 11 (2):9-17.

Bolton, L. B., Aydin, C. E, Donaldson, N., Brown, D. S., Nelson, M. S., Harms, D. (2003). Nurse staffing and patient perceptions of nursing care. JONA, Journal of Nursing Administration 33 (11): 607-614.

Boult, C., Karm, L., Groves, C. (2008). Improving chronic care: The “Guided Care” Model. The Permanente Journal, 12 (1): 50-54.

Cerit, B. (2016). Hastaların hemşirelik bakımından memnuniyet düzeyi. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 27-36.

Çakırcalı, E. (2000). Hasta Bakımı ve Tedavisinde Temel İlke ve Uygulamalar (sy.1-3). İzmir, İzmir Güven Nobel Tıp Kitapevi.

Çoban, G. İ. (2006). Hastanın Hemşirelik Bakımını Algılayışı Ölçeği’nin geçerlilik ve güvenilirlik çalışması, Hemşirelik Programı Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Erzurum, Türkiye.

Çoban, G.İ., Kaşıkçı, M. (2008). Hastaların hemşirelik bakımını algılayışları. Florence Nigh-tingale. Hemşirelik Dergisi, 16 (63): 165-171.

Çoban, G. İ., Kaşıkçı, M. (2010). Reliability and validity of the scale of patient perception of hospital experience with nursing care in a Turkish population. Journal of Clinical Nursing, 19, 1929-1934.

Dozier, A. M., Kitzman, H. J., Ingersoll, G. L., Holmberg, S., Schultz, A. W. (2001). Development of an ınstrument to measure patient perception of the quality of nursing care. Research i n Nursing & Health, 24: 506-517.

Findik, U. Y., Unsar, S., Sut, N. (2010). Patient satisfaction with nursing care and its relationship with patient characteristics. Nursing and Health Sciences, 12: 162-169.

Goktas, S. B., Yildiz, T, Nargiz, S. K. (2015). The evaluation of nursing care satisfaction and patient learning needs in day case surgery. Indian Journal Surgeons, 77 (3): 1172-1179.

Gülseren, L., Hekimsoy, Z., Gülseren, Ş., Bodur, Z., Kültür, S. (2001). Diabetes Mellituslu hastalarda depresyon, anksiyete, yaşam kalitesi ve yeti yitimi. Türk Psikiyatri Dergisi, 12 (2): 89-98.

Gültekin, G., Baran, G.( 2005). Hastalık ve çocuk. Aile ve Toplum, 2 (9):1-8.

Günalay, S., Taşkıran, E., Demir, B., Erdem, S., Mergen, H., Akar, H. (2016). Tip 2 Diyabetes Mellitus hastalarında tedavi yöntemleri, glisemik kontrol ve diyabet komplikasyonları ile depresyon ve anksiyete riski arasındaki ilişki. FNG & Bilim Tıp Dergisi, 2 (1):16-19.

Hacıhasanoğlu, R., Karakurt, P., Yıldırım, A., Uslu, S. (2010). Bir sağlık ocağına başvuran kronik hastalığı olan bireylerde anksiyete ve depresyon. TAF Preventive Medicine Bulletin, 9(3): 209-216.

Hançerlioğlu, S. (2014). Kronik hastalıklarda öz-bakım yönetimi ölçeği ve uyum soru formu’nun türkçe’ye uyarlanması, geçerlik ve güvenirliği, Hemşirelik Programı Yüksek Lisans Tezi, Ege Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İzmir, Türkiye.

Kaya, F. (2011). Hemşirelerin iletişim ve empatik beceri düzeyleri ile hastaların hemşirelik bakımını algılayışlarının karşılaştırılması, Hemşirelik Programı Yüksek Lisans Tezi, Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Mersin, Türkiye.

Kayrakcı, F., Özşaker, E. (2014). Cerrahi hastalarının hemşirelik bakımından memnuniyet düzeylerinin belirlenmesi. Florence Nigh¬tingale. Hemşirelik Dergisi, 22 (2): 105-113.

Kocaman Yıldırım, N., Okanlı, A., Yılmaz Karabulutlu, E., Karahısar, F., Özkan, S. (2013). Hemodiyaliz hastalarının anksiyete ve depresyon belirtilerine hastalık algısının etkisi: çok merkezli bir çalışma. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 14: 252-259.

Koç, Z., Sağlam, Z. (2011). Hastanede yatan yaşlı hastaların anksiyete ve depresyon düzeylerinin belirlenmesi. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi, 3: 42-52.

Korkmaz, T., Tel, H. (2010). KOAH’lı hastalarda anksiyete, depresyon ve sosyal destek durumunun belirlenmesi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 13 ( 2): 79-86.

Koy, V., Yunibhand, J., Angsuroch, Y. (2016). The quantitative measurement of nursing care quality: a systematic review of available ınstruments. International Nursing Review, 63(3): 490-498.

Köşgeroğlu, N., Acat, M. B., Karatepe, Ö.(2005). Kemoterapi hastalarında hemşirelik bakımı memnuniyet ölçeği. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 6: 75-83.

Mehel Tutuk, S. P., Altun, Ö.Ş. (2014). KOAH tanısı ile hastaneye sık başvuran hastaların anksiyete ve depresyon düzeylerinin belirlenmesi. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi Sted, 23 (6): 216-224.

Mollaoğlu, M. (2007). Kronik hastalıklarda yaşam kalitesi ve hemşirelik. 2. Sağlıkta Yaşam Kalitesi Kongresi (Kongre Kitabı). İzmir.5-7 Nisan, 9-11.

Negarandeh, R., Bahabadi, H. A., Mamaghani, J. A. (2014). Impact of regular nursing rounds on patient satisfaction with nursing care. Asian Nursing Research, 8(4): 282-285.

Niedz, B. A. (1998). Correlates of Hospitalized patients’ perceptions of service quality. Research in Nursing & Health, 21(4): 339-349.

Oflaz, F., Varol, H. (2010). Yatan hastaların anksiyete ve depresyon düzeyleri ve ilişkili faktörlerin incelenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 17(1): 1-7.

Okanlı, A., Özer, N., Akyıl, R. Ç., Koçkar, Ç. (2006). Cerrahi kliniklerinde yatan hastaların anksiyete ve depresyon düzeylerinin belirlenmesi. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 9 (4): 38-44.

Resnick, A. S, Disbot, M., Wurster, A., Mullen, J. L., Kaiser, L. R., Morris, J. B. (2008). Contributions of surgical residents to patient satisfaction: Impact of residents beyond clinical care. Journal of Surgical Education, 65 (3): 243-252.

Sayıl, I., Berksun, O. E., Palabıyıkoğlu, R., Devrimci Özgüven, H., Soykan, Ç., Haran, S. (2000). Kriz ve krize müdahale ( sy.104-106-138). Ankara: Damla Yayınevi.

Schoen, C., Osborn, R., Squires, D., Doty, M. M., Pierson, R., Applebaum, S. (2010). How health ınsurance design affects access to care and costs, by income, in eleven countries. Health Affairs, 29 (12): 2323-2334.

Sönmez, B., Kasım, İ. (2013). Diabetes Mellitus’lu hastaların anksiyete, depresyon durumları ve yaşam kalitesi düzeyleri. Türkiye Aile Hekimliği Dergisi,17(3):119-124.

Şendir, M., Büyükyılmaz, F., Yazgan, İ., Bakan, N., Mutlu, A., Tekin, F. (2012). Ortopedi ve travmatoloji hastalarının hemşirelik bakımına ilişkin deneyim ve memnuniyetlerinin değerlendirilmesi, Florence Nigh¬tingale. Hemşirelik Dergisi, 20(1): 35-42.

Şişe, Ş. (2013). Hastaların hemşirelik hizmetlerinden memnuniyeti. Kocatepe Tıp Dergisi, 14 (2):69-75.

Yetişkin, Ş. (2008). Hemodiyaliz hastalarının yeti yitimi, anksiyete ve depresyon yönünden değerlendirilmesi, Aile Hekimliği Tıpta Uzmanlık Tezi, İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi, İstanbul, Türkiye.

Yıldız, T., Önler, E., Başkan, B., Koluaçık, B., Malak, A., Özdemir, A., Aydınyıl, H. (2014). Cerrahi birimlerde yatan hastaların hemşirelik hizmetlerinden memnuniyet düzeyinin belirlenmesi. International Journal Basic and Clinnical Medicine, 2(3):123-130.

Yiğitbaş, Ç., Deveci, S. E. (2014) A group of patients’ perceptions of satisfaction on nursing care. Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik E-Dergisi, 2 (2):2-10.


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.