Karmaşıklık Bilimi Işığında Hemşireliğin Değişimi: Kuantum Teorisi ve Kompleks Adaptif Sistemler

Menevşe SAMUR, Şeyda SEREN İNTEPELER

Özet


Ögelerinin veya gerekli işlemlerin sayısının çokluğu ve faaliyetlerin çeşitliliği yüzünden anlaşılması ve yapılması güç olan anlamına gelen ‘karmaşıklık’, kaos ve kuantum mekaniğinin gelişmesiyle bilim haline dönüşmüştür. Sağlık sistemlerinin karmaşık sistemler olarak değerlendirilmesi içeriğindeki model ve teorilerin iyi anlaşılarak değerlendirilesini gerektirmektedir. Bu makalenin amacı karmaşıklık biliminin kapsamında özellikle kuantum teorisi ve kompleks adaptif sistemlerin kavramsal boyutlarını değerlendirerek sağlık sisteminde hemşire ve hemşire yöneticiler bağlamında tanımlamalarını, özelliklerini vermek, tartışmak ve karmaşıklık biliminin anlaşılmasına katkı sağlamaktır.


Tam Metin:

PDF

Referanslar


Beyan, T., Koçgil, O. D., & Baykal, N. (2007). Kompleks adaptif sistem olarak sağlık sistemleri ve performans. Erişim: 02.02.2016. https://timurbeyan.files.wordpress.com/2013/11/yazc4b1_2007-10-kompleks-adaptif-sistem-olarak-sac49flc4b1k-sistemleri-yc3b6netim-ve-performans1.pdf

Burns, J. (2001). Complexity science and leadership in healthcare. The Journal of Nursing Administration (JONA), 31 (10), 474-482.

Chadwick, M. M. (2010). Creating order out of chaos: a leadership approach. Association of Operating Room Nurses Journal (AORN J.), 91 (1), 154-170.

Chaffee, M. W., & McNeill, M. M. (2007). A model of nursing as a complex adaptive system. Nursing Outlook, 55 (5), 232-241.

Complex adaptive systems. Erişim: 03.02.2016. https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d6/Complex_Adaptive_Systems_%28shaded%29.png

Değirmenci, M., & Utku, Ş. (2000). Yönetim ve örgüt yapısına kuantum mekaniği açısından bir bakış. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 1 (2), 76-83.

Grossman, S. C. & Valiga, T. M. (2005a). The new leadership challenge. In, Chaos ann disequilibrium. (pp. 122-124). Philadelphia: F.A. Davis Company.

Grossman, S. C. & Valiga, T. M. (2005b). The new leadership challenge. In, The new world and new leadership. (pp. 27-37). Philadelphia: F.A. Davis Company,

Holden, L. M. (2005). Complex adaptive systems: concept analysis. Journal of Advanced Nursing, 52 (6), 651–657.

Horbar, J. D., Rogowski, J., Plsek, P. E., Delmore, P., Edwards, W. H., Hocker, J., et al. (2001). Collaborative quality improvement for neonatal intensive care. Pediatrics, 107 (1), 14–22.

Kara, S. B. K. (2013). Yeni bilim ve liderlik. Akademik Bakış Dergisi, 34, 1-13.

Kuziemsky, C. (2016). Decision-making in healthcare as a complex adaptive system. Healthcare Management Forum, 29 (1), 4-7.

Mann-Salinas, L. E., Engebretson, J., & Batchinsky, A. I. (2013). A complex systems view of sepsis: implications for nursing. Dimensions of Critical Care Nursing, 32 (1), 12-17.

New England Complex System Society, Visualizing complex systems science. Erişim: 03.02.2016. http://www.necsi.edu/visual/systems.html

Otten, R., & Chen, T. (2011). Change, chaos, adaptation: the effects of leadership on a work group. Creative Nursing, 17 (1), 30-35.

Reason, J., Hollnagel, E., & Paries, J. (2006). Revisiting the “Swiss cheese” model of accidents, Eurocontrol Experimental Centre, Brussels.

Rickles, D., Hawe, P., & Shiell, A. (2007). A simple guide to chaos and complexity. Journal of Epidemiology and Community Health, 61 (11), 933–937.

Soydaş, A. U. (2002). Halkla ilişkiler uygulamaları ve yönetim kavramına farklı bir yaklaşım: kuantum ve kaos teorisi. İletişim Fakültesi Dergisi, 12 (2), 657-672.

Styhre, A. (2002). Non-linear change in organizations: organization change management informed by complexity theory. Leadership & Organization Development Journal, 23 (6), 343-351.

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK). (2010). Kuantum fiziğinin temel ilkeleri. Bilim ve Teknik Dergisi, 395. Erişim: 03.02.2016. http://www.biltek.tubitak.gov.tr/bdergi/poster/icerik/kuantumyeni.pdf

Türk Dil Kurumu (TDK), Karmaşık. Erişim: 03.02.2016. http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&arama=gts&guid=TDK.GTS.56b49d2c9bc094.69814184

Türk Dil Kurumu (TDK), Kuantum. Erişim: 03.02.2016. http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&arama=gts&guid=TDK.GTS.56bb52b25ad3d7.48493567

Vezyridis, P., & Timmons, S. (2014). National targets, process transformation and local consequences in an NHS emergency department (ED): a qualitative study. BMC Emergency Medicine, 14, 12. http://doi.org/10.1186/1471-227X-14-12

Wikimedia Commons, Complex-adaptive-system. Erişim: 03.02.2016. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Complex-adaptive-system.jpg


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.