Kemoterapi Hazırlayan ve Uygulayan Sağlık Çalışanlarının Korunmaya Yönelik Güvenlik Önlemleri Alma Durumları

Ayşe Önal, Şeyda SEREN İNTEPELER

Özet


Özet

Giriş: Sağlık çalışanları kemoterapi hazırlama ve uygulamalarında yeterli güvenlik önlemi almamaktadır. Amaç: Bu araştırma, kemoterapi hazırlayan ve uygulayan sağlık çalışanlarının kendilerini ve çevreyi korumaya yönelik güvenlik önlemleri alma durumları incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı türdeki araştırmanın örneklemine, İzmir’de bulunan üniversite ve eğitim-araştırma hastanelerinin kemoterapi hazırlanan ve uygulanan birimleri alınmıştır (n=200). Veriler araştırmacı tarafından hazırlanan anket formu aracılığıyla Mart 2014- Ocak 2015 tarihleri arasında toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, aritmetik ortalama kullanılmıştır. Bulgular: Sağlık çalışanlarının %94,8’i hemşire, %3,2’si biyolog, %1,9’u ebedir. Çalışanların en çok aldığı koruyucu önlemler, ilaç hazırlamada luer lock bağlantılı enjektörler (%50), ilaç uygulamada kemoterapi uygulama setleridir (%88,3). Güvenlik önlemleri almayı etkileyen faktörler; iş yoğunluğu (%36,4), malzeme yetersizliği (%33,8) ve koruyucu ekipman kullanım zorluğudur (%32,5). Sonuç: Sağlık çalışanlarının kemoterapi hazırlama ve uygulamada aldıkları koruyucu önlemler yetersizdir. Bu kapsamda yöneticiler tarafından kemoterapotik ilaçların güvenli kullanımına yönelik güvenli kullanım standartlarının oluşturulması, güvenli kullanıma yönelik periyodik eğitim programlarının düzenlenmesi ve çalışanların katılımının desteklenmesi önerilebilir.

 


Tam Metin:

PDF

Referanslar


Kaynaklar

Acampora A, Castiglia L, Miraglia N, Pieri M, Soave C, Liotti F et al. A case study: surface contaminationof cyclophosphamide due to working practices andcleaning procedures in two Italian hospitals. Ann OccupHyg 2005; 49:611-8.

Akdemir ve Birol, İç Hastalıkları ve Hemşirelik Bakımı. Vehbi Koç Vakfı Yayın No: 2 İstanbul, 2003.

Antineoplastik ilaçların Güvenli Kullanım Standartları Rehberi, Onkoloji Hemşireleri Derneği Yayını, 2009.

Anwar W.A., Salama S.I., El Serafy M.M., Hemida S.A., Hafez A.S., Chromosomal Aberrations and Micronucleus Frequency in Nurses Occupationally Exposed to Cytotoxic Drugs. Mutagenesis, 1994; 9,315–17.

ASHP, American Society of Health-System Pharmacist, ASHP Guidlines on Handling Hazardous Drugs. 2006; 63:1172–1193.

Burgaz,S.,Karahalil,B.,Bayrak,P.,Taskın,L.,Yavuzaslan,F.,Bokesoy,I.,Anzion,R.B.M.,Bos,R.P., Platin,N, Urinary Cyclophosphamide Excretion and Micronuclei Frequencies in Peripheral Lymphocytes and in Exfoliated Buccal Epithelial Cells of Nurses Handling Antineoplastics. Mutat.Res.,1999; 439, 97-104.

Brewer, N.T., Chapman, G.B., X, G. F., Gerrard, M., Mccaul, K. D., & Weinstein, N.D., Meta-Analysis of the Relationship Between Risk Perception and Health Behavior: The Example of the Vaccination. Health Psychology, 2007; 26, 136-145.

Castiglia L, Miraglia N, Pieri M, Simonelli A, BasilicataP, Genovese G et al. Evaluation of occupationalexposure to antiblastic drugs in an Italian hospitaloncological department. J Occup Health 2008;50:48-56.

Çalışan Güvenliği Genelgesi, 2012, http://www.saglik.gov.tr/TR/belge/1-15642/calisan-guvenligi-genelgesi.html, Erişim Tarihi: 10.07.2015

Gershon, R. R. M., Vlahov, D., Felknor, S. A., Vesley, D., Johnson, P. C., Delclos, G. L., Et Al., Compliance with Universal Precautions Among Health Care Workers at Three Regional Hospitals. American Journal of İnfection Control, 1995; 23, 225-236.

Gershon, R. R. M., Karkashian, C. D., Vlahov, D., Kummer, L., Kasting, C., Green- Mckenzie, J., Et Al., Compliance with Universal Precautions in CorrectionalHealth Care Facilities. Journal of Occupational and Environmental Medicine, 1999; 41(3), 181-189.

Gündoğdu F., Karadağ A., Kav S., Taşkın L., Terzioğlu F., Ünlü H.,Yavuzarslan F., Onkoloji Alanında Çalışan Hemşirelerin Bireysel Özellikleri, Çalışma Koşulları ve Rollerine Uygun İşlevlerini Belirlemek, 18.UICC Uluslararası Kanser Kongresi, Oslo, 2002.

Hong, O., Lusk, S. L., & Ronis, D. L., Ethnic Differences in Predictors of HearingProtection Behavior Between Black and White Workers. Research & Theory forNursing Practice, 2005; 19(1), 63-76.

Köşgeroğlu N., Ayrancı U., Özerdoğan N., Demirüstü C., Turkish Nurses’information About, and Administration of Chemotherapeutic Drugs, J Clin Nurs, 2006; Sep;15(9):1179-87.

Kubilay G., Fesci H., Erdem Y., Yurtsever S., Kutlutürkan S.,Guner P., Platin N., Kemoterapi Hazırlayan ve Uygulayan Hemşirelere İlişkin DurumDeğerlendirmesi, Onkoloji Hemşireliği Derneği Bülteni, 1997; 6. s: 7–15.

Levin, P. F., Test Of Fishbein and Ajzen Models as Predictors of Health Care Workers' Glove Use. Research in Nursing and Health, 1999; 22, 295-307.

Lusk, S. L., Ronis, D. L., & Hogan, M. M., Test of the Health Promotion Model as a Causal Model of Construction Workers' Use of Hearing Protection. Research inNursing & Health, 1997; 20(3), 183-194.

Mahon, S. M., Casperson, D. S., Yackzan, S., Goodner, S., Hasse, B., Hawkins, J., Et Al., Safe Handling Practices of Cytotoxic Drugs: The Results of a Chapter Survey.Oncology Nursing Forum, 1994; 21, 1157-1165.

McGovern, P. M., Gershon, R. R. M., Rhame, F. S., & Anderson, E., Factor saffecting universal precautions compliance, Journal of Business and Psychology, 2000; 15(1), 149-161.

Martin, S.,& Larson, E., Chemotherapy-Handling Practices of Outpatient andOffice-Based Oncology Nurses. Oncology Nursing Forum, 2003, 30, 575-581.

Martin, S., Outpatient Nurses' Perception of Chemotherapy Handling Risks. Oncology Nursing Forum, 33(2), [Abstract]. Retrieved From, 2006, http://http://ons.metapress.com/content/w234221015317762/ erişim tarihi: 10.12.2013

Moore, D., Gamage, B., Bryce, E., Copes, R., Yassi, A., & other members of The, B.C.I. R. P. S. G., Protecting health care workers from SARS and otherrespiratory pathogens: Organizational and individual factors that affect adherenceto infection control guidelines. American Journal of Infection Control,(2005),33(2), 88-96.

NIOSH ALERT, Preventing Occupational Exposures to Antineoplastic and OtherHazardous Drugs in Health Care Settings, Publication Number 2004-165,September 2004. http://www.cdc.gov/niosh/docs/2004-165/ erişim tarihi: 10.12.2013

Nieweg, R., deBoer, M., Dubbleman, R., & et all., Safe handling of antineoplasticdrugs: Results of a survey. Cancer Nursing, 1994; 17, 501-511.

OSHA; Occupational Safety and Health Administration 1999. TecnicalManuel. Section VI, Chapter 2.

OSHA; Occupational Health and Safety Administration, OSHA Instruction TED 1.15.Directorate of Technical Support. Controlling Occupational exposure to HazardousDrugs.,March, 2001.

Pınar, Hemşirelerin Kemoterapi Hazırlama ve Uygulama Sırasında Çevreyi, Kendilerinive Hastaları Korumaya Yönelik Tutumları Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 2003; Cilt: 6, Sayı: 1.

Polovich, M.,& Martin, S., Nurses' Use of Hazardous Drug Handling Precautions and Awareness of National Safety Guidelines, Poster Session Presented at the Southern Nursing Research Association Conference. Birmingham, AL., 2008.

Pollovich, M.,Nurses' Use of Hazardous Drug Safe HandlingPrecautions, Georgia State University ScholarWorks, Nursing Dissertations.Georgia State University, 2010.

Rajabi M., Shahrasbi A.,Afshar M., Shokraneh F., Monji F., Noroozi M., Khojin M., Madani S., Barzoki M., Risks to Health Professıonals From Hazardous Drugsin Iran: A Pılot Study of Understandıng of HealthcareTeam to Occupatıonal Exposure To Cytotoxıcs, EXCLI Journal, 2013; 13, 491-501.

Sardas,S., Gök,S., Karakaya,A.E., Sister Chromatid Exchanges in Lymphocytes ofNurses Handling Antineoplastic Drugs. Toxicol.Lett., 1991; 55, 11-15.

Singleton, L. C.,& Connor, T. H., An Evaluation of the Permeability of Chemotherapy Gloves to Three Cancer Chemotherapy Drugs. Oncology Nursing Forum, 1999; 26, 1491-1496.

Stajicj, G. V., Barnett, C. W., Turner, S. V., & Henderson, C. A., Protective Measures Used by Oncologic Office Nurses Handling Parenteral AntineoplasticAgents. Oncology Nursing Forum, 1986; 13, 47-49.

Suspiro A, Prista J. Biomarkers of occupational exposuredo anticancer agents: a minireview. Toxicol Lett2011;207:42-52.

Şen S., Onkoloji Servisinde Kemoterapi Amacıyla Kullanılan İlaçları Hazırlayan ve Uygulayan Hemşirelerin İlacın Toksik Etkilerinden Kendilerini Korumaları Konusunda Bilgi Düzeyleri ve Yaptıkları Uygulamaların Saptanması, Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Programı Bilim Uzmanlığı Tezi, Ankara, 1989.

Şimşek N., Kemoterapi Hazırlayan ve Uygulayan Hemşirelerin Önlem Alma Durumları ve Etkileyen Faktörler, Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İç Hastalıkları Hemşireliği Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, 2010.

Tülek Z., Hemşirelerin Kemoterapi Uygulamalarına İlişkin Koruyucu Önlemleri Alma Durumlarının Ve Bunu Etkileyen FaktörlerinDeğerlendirilmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul, 1999.

Valanis, B., Vollmer, W. M., Labuhn, K., Glass, A., & Corelle, C., AntineoplasticDrug Handling Protection After Osha Guidelines. Comparison by Profession, Handling Activity, and Work Site. Journal of Occupational Medicine,1992; 34, 149-155.

Yılmazer S., Kemoterapi Hazırlayan ve Uygulayan HemşirelerinAldıkları Koruyucu Önlemler ve Yeterince Önlem Alamama Nedenleri, Hemsirelik Forumu, 1998, 1:5. s: 215 -220.

Zohar, D. (2002). Modifying supervisory practices to improve subunit safety: A leadership-based intervention model. Journal of Applied Psychology, 87(1), 156 –163. Zohar, D. (2003).


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.